D - E

• Daek macok embung dipacok daek ngarah kana rejeki atawa pakaya batur, tapi diarah rejekina atawa pakayana ku batur mah embung.
• Dagang oncom rancatan emas ari modalna gede kacida, ngan batina anu diarah kacida leutikna.
• Dah bawang dah kapas tah barangna tah duitna.
• Daluang katinggang mangsi Susuganan katuliskeun aya jodo (waris).
• Dأ©sa maca cara nagara mawa tata Ngagambarkeun yأ©n kaayaan jeung adat kabiasaan di dأ©sa jeung kota (nagara) tأ©h bأ©da-bأ©da.
• Deugdeug tanjeuran pada ngadeugdeug pada nongton, jadi tongtonan kulantaran pinter dina kasenian.
• Deukeut deukeut anak taleus ari imahna mah puguh padeukeut, ngan hanjakal teu nyaho tibareto yen baraya.
• Dihin pinasti, anyar pinanggih baheula ditangtukeunana, ngan kakara ayeuna kalakonanana atawa kapanggihna.
• Dikungkung teu diawur, dicangcang teu diparaban Ari dipegat mah teu acan, ngan geus teu dipeutingan jeung teu dibalanjaan.
• Dipiamis buah gintung Disangka hade jeung bageur tapi buktina goreng jeung jahat.
• Dipiamis buah gintung disangka hade jeung bageur, tapi buktina goreng jeung jahat.
• Disakompet daunkeun, dihurun suluh dihijikeun bae, disaruakeun bae, teu dibeda beda.
• Ditangtang ditengteng dijieun bonteng sapasi Dialak ilik lantaran dianggap aneh.
• Ditilik ti gigir lenggik, disawang ti tukang lenjang, diteuteup ti hareup sieup lenjang jeung geulis pisan, pantes kewes.
• Dogdog pangrewong bantuan anu euweuh hartina, dina teu aya oge teu naon naon.
• Dogong dogong tulak cau, geus gede dituar batur ngantian jeung mahugi parawan ti keur leutik keneh, sugan diparengkeun ku nu kawasa jadi pipamajikaneun, na ari geus gede dikawin batur, atuh hese cape taya gawe.
• Dosa salaput hulu kacida loba dosana.
• Dulang tinande awewe mah nurutkeun bae, kumaha diaturna jeung diparentahna ku nu jadi salami.
• Duum tinggi ngabagikeun naon naon henteu kalawan adil aya nu loba, aya nu saeutik.
• Elmu ajug pinter ari mapatahan batur mah, tapi prak ku sorangan henteu.
• Elmu sapi samiuk (ngahiji) kana kagorengan.
• Elmu tumbila nu boga imah ngarugikeun ka tatamu.
• Elok bangkong nuju sakarat, ngan kari tunggu dawuh bae.
• Endog sapatarangan, peupeus hiji, peupeus kabeh kasusah atawa karerepet anu tumiba ka dulur, baraya atawa sobat, balukarna ngabingungkeun atawa nyusahkeun ka sarerea.
• Endog tara megar kabeh najan saindung sabapa hneteu sarua milikna, rejekina atawa darajatna.

C

• Caang bulan dadamaran migawe nu kurang mangpaat.
• Cacag nangkaeun Hanteu beres, hanteu rata, henteu sampurna.
• Cangkir emas eusi delan omonganana mah alus nepi ka urang jadi percaya jeung kataji, tapi hatena jahat jeung matak bahaya ka urang.
• Cara bueuk meunang mabuk ngeluk bae, teu lemek teu carek, euweuh hojah, euweuh karep, euweuh kahayang sabab era tawa sieun.
• Cara gaang katincak anu tadina rame kacida, ayeuna mah jadi jempling pisan.
• Cara jogjog mondok carekcok bae, mani gandeng nacer.
• Cara simeut hiris, tai kana beuheung beuheung Pohara bodona, beunang dibobodo atawa ditipu ku batur.
• Cecendet mande kiara Nu leutik nyaruaan anu gede, nu miskin nyaruaan nu beunghar.
• Ceuli lentaheun Sok gancang nyaritakeun ka batur naon bae anu kadenge, turtaning tacan karuhan eta beja teh bener henteuna.
• Cicing dina sihung maung Nganjrek di jelema anu nyusahkeun atawa bakal nyilakakeun ka diri urang.
• Cikaracak ninggang batu laun laun jadi legok Ku dileukeunan mah sakumaha hesena ge lila lila jadi bisa (najan bodo asal leukeun diajarna lila lila oge tangtu bisa).
• Cileuncang mande sagara, cecendet mande kiara, hunyur nandean gunung Nyaruaan ka jelema anu saluhureun harkatna, darajatna atawa pangabogana.
• Ciri sabumi cara sadesa beda tempatna, beda deui adat jeung kabiasaanana.
• Clik putih clak herang Kaluar tian hate anu beresih, rido pisan, teu aya geuneuk maleukmeuk.
• Congo congo ku amis, mun rek mais oge puhuna Kumaha arek bageurna dinu ajdi anak, lamun bapana henteu bageur.

B

• Baleg tampele ari rasa tresna ka lalaki geus aya, ngan lamun papanggih jeung jelemana gede keneh kaera.
• Bali geusan ngajadi tempat dilahirkeun.
• Balung kulit kotok meuting teu eureun eureun nyeri hate ti baheula nepi ka kiwari.
• Balungbang timur, caang bulan opat belas, jalan gede sasapuan beak karep ku rido jeung beresih hate.
• Banda tatalang raga lamun urang papanggih jeung karerepet, gering upaman, euweuh halangan urang ngajual barang nu aya pikeun ngabela diri, meuli ubar sangkan waras.
• Belang bayah gindi pikir boga pikiran goreng ka papada kawula.
• Bengkung ngariung bongkok ngaronyok babarengan sok sanajan dina hina, rugi, atawa cilaka.
• Beurat birit hese jeung sungkan dititah.
• Beurat nyuhun beurat nanggung, beurat narimakeunana pohara narimakeunana kana pitulung, ngan teu kawasa ngedalkeun ku lisan atawa tulisan, anging gusti nu ningali.
• Beureum paneureuy seuseut batan neureuy keueus hese pisan, seuseut seuat ngahasilkeun maksud.
• Beuteung anjingeun ngeunaan ka jelema nu beuteungna cara/siga beuteung anjing.
• Bilih aya turus bengkung Bisi salah pokpokanana.
• Biwir nyiru rombengeun resep mukakeun rasiah sorangan atawa rasiah batur.
• Biwir nyiru rombengeun Resep ngucah ngaceh rasiah atawa kaaeban boh nu sorangan boh nu batur.
• Biwir sambung lemek, suku sambung lengkah henteu milu milu kana tanggung ajwabna mah, ieu mah ngan saukur mangnepikeun dumeh jadi utusan, ngemban timbalan tinu lian.
• Bluk nyuuh blak nangkarak Kabina bina rajina dina enggoning nyiar kipayah.
• Bobo sapanon carang sapakan aya kuciwana, lantaran aya kakuranganana atawa karuksakanana.
• Bobor karahayuan henteu rahayu, henteu salamet, meunang kacilakaan atawa tiwas.
• Bobot pangayun timbang taraju kabأ©h anu dipigawأ© kudu pinuh tinimbangan.
• Bonteng ngalawan kadu nu leutik ngalawan nu gede.
• Buburuh nyatu diupah beas nyiar pangarti tur diburuhan atawa digajih.
• Budi santri, legeg lebe, ari lampah euwah euwah Ari laku lampah mah kawas santri tapi sok ceceremed.
• Buluan belut, jangjangan oray pamohalan kajadian.
• Bungbulang tunda / tunda talatah lamun dititah tara sok pek ku maneh, tapi sok nitah deui ka batur.
• Buntut kasiran koret, medit, ngeupeul, tara pisan daek barangbere.
• Bur beureum bur hideung, hurung nagtung siang leumpang ginding, loba pakean anu aralus dipake.
• Buruk buruk papan jati ka sobat atawa ka baraya mah sok hayang ngahampura bae lamun aya kasalahan teh.

A

• Adab lanyap Jiga nu handap asor, daek ngahprmat ka batur, tapi boga hate luhur, tungtungna sok ngunghak jeung kurang ajar, temahna batur loba nu teu resepeun.
• Adam lali tapel poho ka baraya jeung poho ka lemah cai.
• Adat kakurung ku iga adat nu hese digantina.
• Adean ku kuda beureum beunghar ku barang titipan atawa ginding ku pakean batur.
• Adigung adiguna gede hulu, boga rasa leuwih ti batur, kaciri dina laku lampahna jeung omonganana.
• Agul ku payung butut ngagulkeun luluhur sorangan.
• Akal koja pinter dina kagorengan atawa kajahatan.
• Aki aki tujuh mulud lalaki nu geus kolot pisan.
• Aku aku angga ngaku barang batur kalawan ngandung maksud hayang mibandangaku baraya batur anu beunghar atawa jeneng, mamrih kahormatan atawa kauntungan.
• Aku panggung darehdeh jeung mere maweh, ngan hanjakal ku ieu aing asa pangpunjulna, pangbeungharna jste.
• Alak-alak cumampaka resep jeung hayang dipuji batur, boga rasa pangpunjulna. Anu handap hayang nyaruaan nu luhur, nu hina hayang nyaruaan nu mulya.
• Alak paul tempat anu lain dikieuna, ngeunaan jauhna jeung pisusaheunana.
• Alus panggung = alus laur hade ome tegep dedeg pangadegna.
• Ambek nyedek tanaga midek ari napsu pohara gedena, ngan masih bisa meper diri
napsu kapegung.
• Ambekna sakulit bawang gampang pisan ambek, jeung mun geus ambek teu reureuh sakeudeung.
• Anak puputon anak nu kacida didama-damana, nu pohara dipikanyaah.
• Anjing ngagogogan kalong mikahayang nu lain lain, nu pamohalan pilaksanaeun (Mikahayang nu moal bakal kasorang).
• Ari diarah supana, kudu dipiara catangna Naon bae nu mere hasil ka urang kudu diurus bener bener.
• Ari umur tunggang gunung, angen angen pecat sawed ari umur geus kolot tapi hate ngongoraeun keneh.
• Asa dijual payu ngungun dumeh nyorangan di panyabaan, jauh ti indung bapa.
• Asa ditonjok congcot meunang kabungah nu gede, anu saenyana teu diarep arep.
• Asa ditumbu umur Boga rasa kahutangan budi anu pohara gedena.
• Asa nanggeuy endog beubeureumna kacida nyaahna.
• Asa potong leungeun katuhu leungiteun jalma nu pohara hade galena.
• Ati mungkir beungeut nyinghareup palsu, siga sono, tapi henteu. Siga suka, tapi henteu, siga nyaah tapi henteu.
• Aub payung, sabet panon sabasoba wewengkon, ngeunaan tanah.
• Aya astana sajeungkal anu mustahil oge oge bisa kajadian.
• Aya bagja teu daulat arek meunang bagja atawa kauntungan tapi teu tulus.
• Aya di sihung maung Kulantaran loba kawawuh gegeden dina aya karerepet atawa kaperluan penting gampang naker meunang pitulungna.
• Aya hate kadua leutik naksir.
• Aya jalan komo meuntas aya lantaran anu diarep arep ti tadina nepi ka maksud urang gancang kalaksanakeun.
• Aya jalan komo meuntas Aya pilantaraneun atawa pijalaneun pikeun ngalaksanakeun atawa ngabulkeun kahayang.
• Aya jalan komo meuntas eukeur mah aya maksud, turug turug aya pilantaraneun.
• Aya peurah aya komara aya harega, aya pangaji.
• Aya nu dianjing cai Aya nu diarep-arep atawa dihأ©roan.
• Ayakan tara meunang kancra nu bodo jeung nu pinter moal sarua darajatna jeung panghasilanana.